STATYSTYKI
Do dnia 31.12.2011 urodziło się w Polsce ponad 2000 hovawartów w 250 miotach. Z czego żyjących jest około 1700 lub więcej. Część została sprzedana za granicę. Mieliśmy też do tej pory około 100 importów (nie jest znana rzeczywista ilość importowanych hovów, gdyż nie wszystkie mają złożone w polskim Związku rodowody). Tylko w samym 2001 roku przybyło nam ponad 100 szczeniąt, w 2002 - 112 + importy, w 2003 - 104 + importy, w 2004 - 172 + importy, w 2005 - 262 + importy, w 2006 - 146 + importy, w 2007 - 95 + importy, w 2008 - 187 + importy, w 2009 - 128 + importy, w 2010 - 158 + importy, 2011 - 142 + importy.
W Polsce zarejestrowanych jest już ponad 118 hodowli hovawartów (stan na 31.12.2011; hodowle, które miały miot lub mają sukę hodowlaną), z czego aktywnych jest około 50, choć regularne mioty (przynajmniej raz w roku w tej chwili) ma około 25 hodowli, reszta co jakiś czas, miała jeden miot i zakończyła działalność lub dopiero zaczyna.
W tej chwili mamy około 1700 Hovawartów, o pochodzeniu nadal głównie czeskim, ale już ze sporą domieszką niemieckiej krwi, dzięki nowym importom i kryciom zagranicznym w ojczyźnie rasy. Do tej pory, czyli w latach 1985-2011 mieliśmy :
- 16 importów z Niemiec: 11 z RZV (4 psy i 7 suk), 3 z HZD (pies i 2 suki) i 2 z DDR (pies i suka),
- 53 importy z Czech (19 psów i 34 suki),
- 7 z Francji (1 pies i 6 suk),
- 1 z Anglii (pies),
- 1 z Finlandii (pies),
- 1 ze Szwecji (pies),
- 1 z Norwegii (suka),
- 1 z Holandii (suka),
- 3 z Austrii (pies i 2 suki),
- 8 ze Słowacji (2 psy i 6 suk),
- 9 z Węgier (3 psy i 6 suk).
Mowa tu o psach wykorzystanych w hodowli lub pokazanych choć raz na wystawie. Do hodowli zostało użytych 44 (16 psów i 28 suk) importów.
Na razie było już 13 miotów hovów bez rodowodu, choć takie szczenięta zdarzały się wcześniej (miały widoczne wady i nie otrzymały metryk, choć cały miot był z papierami), nie były jednak używane do planowanej hodowli.
W latach 1988-2011 urodziło się w Polsce 250 miotów hovawartów od 124 suk i 147 reproduktorów. 119 miotów były od zagranicznych samców, 131 miotów urodziło się od reproduktorów mieszkających w Polsce.
Ilość miotów hovawartów przypadająca na dany rok.
Rok |
Ilość miotów |
Ilość szczeniąt |
1988 |
1 |
8 |
1989 |
1 |
5 |
1990 |
1 |
14? |
1991 |
1 |
11 |
1992 |
2 |
18 |
1993 |
0 |
0 |
1994 |
3 |
18 |
1995 |
3 |
17 |
1996 |
4 |
21? |
1997 |
4 |
27 |
1998 |
5 |
38 |
1999 |
7 |
53? |
2000 |
10 |
77 |
2001 |
15 |
107 |
2002 |
13 |
112 |
2003 |
12 |
104 |
2004 |
21 |
172 |
2005 |
33 |
262 |
2006 |
20 |
146 |
2007 |
14 |
95 |
2008 |
25 |
187 |
2009 |
18 |
128 |
2010 |
20 |
158 |
2011 |
17 |
142 |
Razem |
250 |
1913 (3?) |
? - niepotwierdzona ilość szczeniąt |
Średnia ilość odchowanych szczeniąt w miocie:
- średnia za wszystkie lata : 7,6
- rok 2000 : 7,7
- rok 2001 : 7,13
- rok 2002 : 8,61
- rok 2003 : 8,66
- rok 2004 : 8,19
- rok 2005 : 7,94
- rok 2006 : 7,55
- rok 2007 : 6,79
- rok 2008 : 7,48
- rok 2009 : 7,11
- rok 2010 : 7,9
- rok 2011 : 8,35
W roku 2002 urodziło się w Polsce 112 szczeniąt hovawarta w 13 miotach, z czego kolorystycznie :
- 53 blond (25 samców i 28 suk), co stanowi 47,3 % szczeniąt urodzonych w 2002 r.
- 51 czarne podpalane (23 samce i 28 suk), co stanowi 45,5 % szczeniąt urodzonych w 2002 r.
- 8 czarnych (5 samców i 3 suki), co stanowi 7,2 % szczeniąt urodzonych w 2002 r.
W roku 2003 urodziło się w Polsce 104 szczeniąt hovawarta w 12 miotach, z czego kolorystycznie :
- 44 blond (21 samców i 23 suki), co stanowi 42,3 % szczeniąt urodzonych w 2003 r.
- 43 czarne podpalane (22 samce i 21 suk), co stanowi 41,4 % szczeniąt urodzonych w 2003 r.
- 17 czarnych (10 samców i 7 suk), co stanowi 16,3 % szczeniąt urodzonych w 2003 r.
W roku 2004 urodziło się w Polsce 172 szczeniąt hovawarta w 21 miotach, z czego kolorystycznie:
- 63 blond (39 samców i 24 suk), co stanowi 36,6 % szczeniąt urodzonych w 2004 r.
- 78 czarnych podpalanych (43 samce i 35 suk), co stanowi 45,35 % szczeniąt urodzonych w 2004r.
- 31 czarnych (20 samców i 11 suk), co stanowi 18,05 % szczeniąt urodzonych w 2004 r.
W roku 2005 urodziło się w Polsce 262 szczeniąt hovawarta w 33 miotach, z czego kolorystycznie:
- 94 blond (43 samców i 51 suk), co stanowi 35,9 % szczeniąt urodzonych w 2005 r.
- 126 czarnych podpalanych (59 samców i 67 suk), co stanowi 48,1 % szczeniąt urodzonych w 2005r.
- 42 czarnych (13 samców i 29 suk), co stanowi 16 % szczeniąt urodzonych w 2005 r.
W roku 2006 urodziło się w Polsce 146 szczeniąt hovawarta w 20 miotach, z czego kolorystycznie:
- 53 blond (28 samców i 25 suk), co stanowi 35,1 % szczeniąt urodzonych w 2006 r.
- 82 czarnych podpalanych (40 samców i 42 suk), co stanowi 54,3 % szczeniąt urodzonych w 2006 r.
- 16 czarnych (9 samców i 7 suk), co stanowi 10,6 % szczeniąt urodzonych w 2006 r.
W roku 2007 urodziło się w Polsce 95 szczeniąt hovawarta w 14 miotach, z czego kolorystycznie:
- 42 blond (24 samce i 18 suk), co stanowi 44,2 % szczeniąt urodzonych w 2007 r.
- 38 czarnych podpalanych (20 samców i 18 suk), co stanowi 40,0 % szczeniąt urodzonych w 2007 r.
- 15 czarnych (9 samców i 6 suk), co stanowi 15,8 % szczeniąt urodzonych w 2007 r.
W roku 2008 urodziło się w Polsce 187 szczeniąt hovawarta w 25 miotach, z czego kolorystycznie:
- 88 blond (46 samców i 42 suki), co stanowi 47,0 % szczeniąt urodzonych w 2008 r.
- 77 czarnych podpalanych (41 samców i 36 suk), co stanowi 41,2 % szczeniąt urodzonych w 2008 r.
- 22 czarnych (10 samców i 12 suk), co stanowi 11,8 % szczeniąt urodzonych w 2008 r.
W roku 2009 urodziło się w Polsce 128 szczeniąt hovawarta w 18 miotach, z czego kolorystycznie:
- 39 blond (20 samców i 19 suk), co stanowi 30,5 % szczeniąt urodzonych w 2009 r.
- 74 czarnych podpalanych (34 samce i 40 suk), co stanowi 57,8 % szczeniąt urodzonych w 2009 r.
- 15 czarnych (8 samców i 7 suk), co stanowi 11,7 % szczeniąt urodzonych w 2009 r.
W roku 2010 urodziło się w Polsce 158 szczeniąt hovawarta w 20 miotach, z czego kolorystycznie:
- 52 blond (20 samców i 22 suki), co stanowi 32,7 % szczeniąt urodzonych w 2010 r.
- 93 czarnych podpalanych (48 samców i 45 suk), co stanowi 59,1 % szczeniąt urodzonych w 2010 r.
- 13 czarnych (8 samców i 5 suk), co stanowi 8,2 % szczeniąt urodzonych w 2010 r.
W roku 2011 urodziły się w Polsce 142 szczenięta hovawarta w 17 miotach, z czego kolorystycznie:
- 49 blond (24 samców i 25 suk), co stanowi 34,5 % szczeniąt urodzonych w 2011 r.
- 70 czarnych podpalanych (35 samców i 35 suk), co stanowi 49,3 % szczeniąt urodzonych w 2011 r.
- 23 czarnych (9 samców i 14 suk), co stanowi 16,2 % szczeniąt urodzonych w 2011 r.
Zgodnie z wytycznymi Międzynarodowej Federacji Hovawartów IHF mamy mocno niepokojącą nierówność w kolorach. Wytyczne IHF podają, że pożądany układ procentowy kolorów w populacji powinien wynosić : 30 % blond, 60 % czarne podpalane i 10 % czarne.
Rok 2004 to pierwszy rok, w którym urodziło się mniej szczeniąt blond niż ciemnych, zwłaszcza czarnych podplanych. Jednak nadal odsetek blond szczeniąt jest zbyt duży. Rok 2009 to pierwszy rok, w którym polskie szczenięta mają właściwy odsetek procentowy umaszczenia (szczególnie dzięki homozygotycznym rodzicom i kryciom ciemny na ciemny)!
Ogólna liczba procentowa hovawartów o danym umaszczeniu w Polsce na koniec roku 2011 wygląda następująco (obliczenia niedokładne w związku z brakiem danych):
40,2 % stanowią hovawarty blond, 47,6 % czarne podpalane i 12,2 % czarne. Czyli dokładnie na odwrót, tylko czarne umaszczenie, wprowadzone w Polsce dopiero w 2000 roku, ma prawidłowy procent. Tak duża liczba blond hovawartów jest bardzo niebezpieczna, gdyż blond hovawarty są zawsze homozygotyczne. Odsetek procentowy jest tak duży ze względu na popularność tego koloru. Mamy nadzieję, że się to wkrótce zmieni i że nie będziemy mieć już więcej tak dużej ilości miotów tylko blond (ze skojarzeń obojga rodziców umaszczenia blond).
Poniżej kilka danych odzwierciedlających problem kolorystyczny:
Do dnia 31.12.2011 w Polsce urodziło się 250 miotów hovawartów w 97 hodowlach od 124 suk i 147 reproduktorów.
Umaszczenia użytych do tej pory suk hodowlanych:
- 58 blond (co stanowi 46,8 % wszystkich suk) urodziło 120 miotów (co stanowi 48 % wszystkich miotów),
- 50 czarnych podpalanych (co stanowi 40,3 % wszystkich suk) urodziło 98 miotów (co stanowi 39,2 % wszystkich miotów),
- 16 czarnych (co stanowi 12,9 % wszystkich suk) urodziło 32 miotów (co stanowi 12,8 % wszystkich miotów).
Umaszczenia użytych do tej pory reproduktorów:
- 36 blond (co stanowi 24,5 % wszystkich reproduktorów) dało 67 miotów (co stanowi 26,8 % wszystkich miotów),
- 91 czarnych podpalanych (co stanowi 61,9 % wszystkich reproduktorów) dało 150 miotów (co stanowi 60 % wszystkich miotów),
- 20 czarnych (co stanowi 13,6 % wszystkich reproduktorów) dało 33 mioty (co stanowi 13,2 % wszystkich miotów).
250 mioty, stosunek kolorystyczny rodziców :
- 16 miotów ze skojarzenia blond x blond,
- 42 mioty ze skojarzenia blond x czarny podpalany,
- 9 miotów ze skojarzenia blond x czarny,
- 43 miotów ze skojarzenia czarny podpalany x czarny podpalany,
- 86 miotów ze skojarzenia czarny podpalany x blond,
- 21 miotów ze skojarzenia czarny podpalany x czarny,
- 2 miot ze skojarzenia czarny x czarny,
- 18 miotów ze skojarzenia czarny x blond,
- 13 miotów ze skojarzenia czarny x czarny podpalany.
Z tego wynika, że aż 171 miotów (to jest aż 68,4 %) z 250 było ze skojarzenia przynajmniej jednego rodzica o umaszczeniu blond! Czyli miotów bez choćby jednego rodzica o blond umaszczeniu było tylko 79. Inne dane to: 205 miotów było ze skojarzenia przynajmniej jednego rodzica o umaszczeniu czarnym podpalanym i 63 ze skojarzenia przynajmniej jednego rodzica o umaszczeniu czarnym.
Ponadto mieliśmy tylko 52 mioty (to jest tylko 20,8 %) bez szczeniąt o umaszczeniu blond (przede wszystkim ze względu na homozygotyczność jednego z ciemnych rodziców), 34 mioty bez szczeniąt o umaszczeniu czarnym podpalanym i 178 miotów bez szczeniąt czarnych.
Przybliżona ilość hodowlanych suk (do 8 roku życia włącznie, wolne od dysplazji, zdane testy psychiczne) pod względem koloru (stan na 31.12.2011):
- 26 suk blond
- 29 czarnych podpalanych
- 10 czarnych
Od roku 2005 stosunek kolorystyczny suk hodowlanych powoli się poprawił. Jednak nadal widać znaczącą przewagę suk hodowlanych umaszczenia jasnego.
Świadomi hodowcy powinni więc w tym celu, kryć suki blond jak najczęściej psami ciemnymi (czarnymi lub czarnymi podpalanymi) homozygotycznymi, żeby przybywało jak najwięcej szczeniat ciemnych, zwłaszcza czarnych podpalanych, przez co zachwiany stosunek procentowy umaszczenia polskich hovawartów powoli się wyrówna.